Interview Louis Ide in Tertio

 Verandering vraagt tijd”  
 
Louis gaf een interview aan Tertio over de huidige politieke toestand, over geloof en engagement. Over verandering van politiek tot Vaticaan. Lees even mee.
 
Interview door Boudewijn Vanpeteghem
 
“We zijn nog geen half jaar aan de macht. Even geduld.” Algemeen-secretaris van de N-VA Louis Ide belooft dat de door zijn partij aangekondigde verandering er komt. De politicus is een overtuigd christen; hij hoopt dat het pausschap van Franciscus langer dan vijf jaar duurt.
 
Louis Ide is niet meteen een bekende bij het grote publiek, maar binnen zijn partij ligt dat anders. De arts uit
de Oost-Vlaamse Zwalmstreek, een werkpaard dat ooit voor Artsen zonder Grenzen in Afrika actief was, is een militant van het eerste uur. Hij had jaren zitting in de Senaat en ruilde na de jongste parlementsverkiezingen zijn zitje in het Europees parlement voor de job van algemeen-secretaris van de N-VA. Daarmee zit hij in de cockpit van zijn partij en van de politiek in ons land. Ide zegt dat hij vanuit die positie zijn kiezers beter kan dienen. Tertio zocht hem op in het Gentse ziekenhuis Jan Palfijn waar hij als arts werkt.
 
De N-VA won de verkiezingen met de slogan de kracht van verandering. Waar zit die verandering?
 
(zuinige glimlach) “Gun ons toch wat tijd. We zijn nog geen half jaar aan de macht, na een kwart-eeuw socialisten in de regering. Maar de verandering komt er. We zijn aan het zaaien. Wijzigingen in de diepte vragen tijd; ondertussen houden de mensen netto meer over.”
 
Het kibbelkabinet is een vaak gehoord woord als het over de regering gaat.
 
(lacht) “Het dreigt nog het woord van het jaar te worden. (ernstig) Het zou goed zijn mochten de discussies binnenskamers in de regering worden gehouden. Peilingen zijn relatief, maar de jongste toont een achteruitgang voor de N-VA en CD&V. Het kan tot introspectie leiden en een bewustwording dat de coalitiepartners voor een gezamenlijk project moeten gaan. Dat kan naïef klinken, maar naïviteit is beter dan cynisme. Laten we hopen dat het woord 'kibbelkabinet' de volgende jaren opnieuw uit beeld verdwijnt (lacht alweer).”
 
De kranten schrijven dat uw partij op het punt staat een raid te organiseren tegen de sociale zekerheid.
 
“De budgetcontrole wordt een bijzonder moeilijke klus. We zitten met de erfenis van vorige regeringen opgezadeld. Maar er is geen andere weg: we moeten de tering naar de nering zetten. Niet alleen omdat het van Europa moet. De solidariteit met elkaar en met de volgende generaties gebiedt dat. Het regeerakkoord komt daaraan tegemoet.”
 
Door langer te werken bijvoorbeeld. De sociale partners, werkgevers incluis, gaan niet akkoord met wat de regering heeft uitgedacht.
 
“Werkgevers- en werknemersorganisaties verdedigen niet het algemene belang. Dat doen de politici. De mensen die de bevolking heeft gekozen, beslissen uiteindelijk en de sociale partners dienen daarmee rekening te houden. De overheid dient dan weer bestaande engagementen in het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag - het SWT, het vroegere brugpensioen - na te komen. Retroactief beleid is niet goed voor mensen en bedrijven; het staat rechtszekerheid in de weg. Maar nieuwe regelingen moeten strenger en rechtvaardiger. Studies wijzen uit dat langer werken geen nadeel meebrengt voor de jongeren op de arbeidsmarkt. Wel moet er aandacht zijn voor de werklast van wie langer werkt; mensen moeten langer kunnen werken. De VDAB (de Vlaamse
Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding, nvdr) gaat akkoord met die politiek en aan zijn hoofd staat iemand die uit de socialistische zuil komt. Zo revolutionair is dat beleid niet. Mensen wat langer laten werken, houdt solidariteit in met de volgende generaties en neemt druk weg op de sociale zekerheid.”
 
Waar kan u in de sociale zekerheid besparen?
 
“De gezondheidssector, waarin ik werk, verspilt veel geld. We kunnen er honderden miljoenen uitsparen door dingen die niet werken te schrappen, door ervoor te zorgen dat mensen niet rechtstreeks naar de specialist stappen, maar eerst de huisarts raadplegen. En ja, daar is al lang sprake over, maar steeds meer mensen gaan ermee akkoord. De kentering in de maatschappij is aan de gang. Die besparingen brengen geen sociaal bloedbad mee noch een vermindering van de kwaliteit.”
 
“Het helpt dat de federale en Vlaamse minister van Gezondheid (Maggie De Block van Open Vld en CD&V'er Jo Vandeurzen, nvdr) dezelfde taal spreken, het Nederlands. Het wordt gemakkelijker wederzijds begrip te vinden en akkoorden te sluiten dan met de vorige minister van Gezondheid (Laurette Onkelinx (PS), nvdr). Natuurlijk geeft dat nog geen structurele oplossingen. Is het niet Kris Peeters die zei dat de zesde staatshervorming de zevende in zich draagt?”
 
Bent u niet gefrustreerd dat er niets kan in de staatshervorming? Er blijken communautaire anomalieën te bestaan over de huurprijzen en het fiscale voordeel voor woningen.
 
“Indien het zo is dat tweede verblijven minder zijn belast dan de eerste woning is dat totaal onlogisch en moet het de wereld uit. Voeg bij uw lijstje anomalieën trouwens de rusthuizen en de bijzondere jeugdzorg. Acute moeilijkheden zijn weg te werken, maar dat is jammer genoeg niet structureel. Kijk, we hebben ons geëngageerd het communautaire dossier tijdens deze regeerperiode dicht te laten. Anders was er een klassieke tripartite gekomen zonder de N-VA en kregen we geen staatshervorming noch een ander sociaaleconomisch beleid. We houden ons aan ons woord.”
 
Is het geen paradox dat u pleit voor besparingen in de sociale zekerheid, terwijl N-VA-ministers honderden miljoenen meer geld vragen op de budgetcontrole?
 
“Neen, want besparen sluit investeringen niet uit en ministers van andere partijen komen heus ook wel met hun verlanglijst. We moeten redeneren in termen van groepswinst voor de regering en niet de een tegenover de ander afwegen.”
 
De perceptie leeft dat de meerderheid met de N-VA er is voor de rijken.
 
“Dat stoort me enorm, want het klopt hoegenaamd niet met de werkelijkheid en dat zal blijken. De regeringscoalitie heeft een miljard uitgetrokken voor de allerzwaksten en er staat een beleid op het getouw, uitgetekend door mijn partijgenoten Liesbeth Homans in Vlaanderen en Elke Sleurs federaal, waarbij de middelen meer bij de behoeftigen terechtkomen. De federale N-VA-minister van Financiën, Johan Van Overtveldt, maakt werk van een bankentaks, een kaaimantaks; hij maakt de overeenkomsten tussen de fiscus en de bedrijven, de fiscale rulings, transparant. We nemen de strijd tegen fraude echt wel ernstig en zij die dat anders framen, hebben het verkeerd voor. De socialisten kunnen smalend over ons werk doen, maar wat heeft hen belet die maatregelen te nemen in de 25 jaar dat ze aan de macht waren?”
 
U vraagt mensen die leven van een inkomen uit hun arbeid, een indexsprong in te leveren. Waarom dan niet eenzelfde inspanning vragen van wie een inkomen haalt uit huuropbrengsten?
 
“Nogmaals: de laagste lonen en uitkeringen krijgen er een miljard bij. Laten we voorts niet vergeten dat de automatische loonindexering niet bestaat in het buitenland. Daar maken ze loonafspraken die beantwoorden aan de economische realiteit. Dat van de verhuurders is een symbooldiscussie omdat het over weinig geld, enkele centiemen, gaat per huurcontract. Bovendien hebben we het hier niet noodzakelijk over een rijk iemand met appartementen aan zee. Het gaat ook over mensen die hun spaarcenten in een tweede eigendom hebben gestoken en waarvan de huuropbrengst een deel van het pensioen vormt. Het is een heel genuanceerd
verhaal. En alweer: het best is daarover binnen de regering te discussiëren. Dat zal de cohesie verhogen.”
 
Werkt u bij de inspanningen die u van de bevolking vraagt niet met twee maten en twee gewichten?
 
“Neen. We werken aan faire maatregelen en bouwen sociale correcties in.”
 
De oppositie en de vakbonden zien dat anders.
 
“De oppositie speelt haar rol en alvast de socialistische vakbond voert een politieke, geen syndicale actie. Het ACV gedraagt zich minder agressief en doctrinair. Dat de christelijke vakbond gelieerd blijft met CD&V maakt de oefening voor hem delicater.”
 
Waarom de discussie over het budget en de taxshift niet samen voeren?
 
“De taxshift moet het mogelijk maken de loonlasten te verlagen, niet het budget te helpen saneren. De arbeidskosten verlagen, komt de economie ten goede en economische groei is goed voor het budget en voor de sociale zekerheid.”
 
Kan besparen op het staatsapparaat nog?
 
“Ja, maar anders dan nu. Niet lineair. We moeten kijken of er synergie mogelijk is. Bevoegdheden in de gezondheidzorg gingen naar de deelstaten. Laten we uitzoeken wat we bij de betrokken ambtenaren efficiënter kunnen doen. Processen moeten veranderen.”
 
De N-VA-minister van Defensie, Steven Vandeput, kan zijn duit in de zak doen door de fregatten op te geven zoals de NAVO voorstelt.
 
(lacht) “Je kan dat bekijken. Een fregat kost drie vliegtuigen. Dat plaatst die kwestie in het juiste perspectief. Maar wat zou Nederland daarvan zeggen waarmee we militair samenwerken? We maken deel uit van een internationaal kader waarbij de partners vragen stellen bij onze investeringen in het leger. Ik begrijp dat. Defensie heeft al veel bespaard en de internationale context is er gevaarlijker op geworden: Syrië, Irak, Libië, Nigeria enzovoort. Ik heb daar lang over nagedacht, maar vind het verantwoord het defensiebudget op te trekken. Kijk naar het Vaticaan, dat zich schaart achter militair optreden tegen de islamitische terreurorganisatie IS.”
 
U bent een overtuigd christen.
 
“Inderdaad. Ik ben een gelovig iemand en kom daarvoor uit. Als kind was ik misdienaar en zong ik in het jongenskoor Colliemando. Vrienden van toen zijn vrienden gebleven. Ik heb goede contacten met veel priesters hier en in het buitenland, vrienden soms van in mijn jeugd. Wel heeft mijn vertrouwen in het instituut kerk een ferme deuk gekregen door de pedofiliekwesties. Maar het aantreden van paus Franciscus heeft mijn terughoudendheid ten overstaan van het klerikale alweer doen verminderen en ik ben opnieuw naar het
instituut toe gestapt.”
 
“Naar de mis gaan doe ik niet veel, onder meer omdat ik een weekeinde op de drie als arts van wacht ben in het ziekenhuis. Ik ben een doener en sinds december maak ik deel uit van het centrale kerkbestuur in Zwalm-Horebeke. De kerkelijke overheid wil er drastisch snoeien in de kerkgebouwen. Alleen zijn de gelovigen daar niet klaar voor, maar het bisdom Gent heeft er geen oren naar. Ik vind dat de kerkelijke overheid meer naar de gelovigen moet luisteren. De paus doet dat; de lagere echelons doen dat beter ook. We proberen een tussenplan erdoor te krijgen met kerken die een nevenbestemming krijgen en waar doopsels, trouwen en begrafenissen
mogelijk blijven. Het bisdom Antwerpen is vooruitstrevender in die kwesties. Het is opvallend dat er grote schakeringen bestaan tussen de bisdommen.”
 
Over vooruitstrevendheid gesproken, wat denkt u over gehuwden en vrouwen als priester?
 
“Ik vind dat vanzelfsprekend. En holebi-koppels hebben hun plaats in de kerk. Christus hield zijn armen altijd open. De kerk dient dat ook te doen; inclusief te werk gaan en niemand uitsluiten.”
 
U keurde de uitbreiding van de euthanasiewet naar minderjarigen goed.
 
“Ja, en mede geïnspireerd door mijn christen-zijn. Euthanasie moet mogelijk zijn als allerlaatste stap in een traject naar het levenseinde, dat meer middelen moet krijgen voor palliatieve zorg. Ik heb daar heel lang over nagedacht en euthanasie is soms de oplossing. In de Bijbel is sprake van lijden, maar dat mag niet intentioneel zijn. Ik benaderde het vraagstuk als medicus en vond de leeftijdsgrens van 18 jaar arbitrair en abstract. 'Kinderen' van 15 jaar in zo'n moeilijke situatie zijn zoveel volwassener dan vele 25-jarigen. Mijn keuze bracht me niet in conflict met mijn geloof. Ik ben in het reine met mijn geweten.”
 
Wat denkt u over draagmoederschap?
 
“Ik heb daar nog geen uitgepuurde mening over. Daartoe komen, zal een tijdje duren zoals dat het geval was bij de vorming van mijn mening over euthanasie. Commercieel draagmoederschap vind ik in elk geval verfoeilijk. Maar draagmoederschap, jaarlijks zo’n vijftig tot zestig gevallen, gebeurt hoofdzakelijk in de familiesfeer of tussen goede vrienden. Het biedt kansen en gevaren. Ik moet me voort in dat dossier verdiepen. Bij de N-VA zijn we vrij in zulke ethische kwesties.”
 
Wat betekent geloven voor u?
 
“Voor de vuist weg: zoveel mogelijk handelen vanuit de inspiratie die ik put uit de Bijbel. Wat kritisch denken en twijfelen niet uitsluit. We zijn tenslotte gezegend met verstand.”
 
Gelooft u in een hiernamaals?
 
“Zeker. Dat belet me niet een 'harde' wetenschapper te zijn. De vooruitgang in de wetenschap stopt niet, maar de vragen blijven komen. Het ontrafelen van het DNA of van het heelal roept steeds nieuwe vragen op. Wiskunde is de meest exacte wetenschap en toch heeft die het over oneindigheid, een heel abstract begrip. Ik ben het eens met Nobelprijswinnaar fysica François Englert dat we over zijn ontdekking moeten spreken als wetenschap en niet als 'godsdeeltje', als religie. Je mag die twee niet vermengen.”
 
Is het moeilijk om christen te zijn in de politiek?
 
“Het is niet zo dat ik een christelijke toets doe bij alles wat ik onderneem, maar mijn geloof inspireert wel mijn politieke handelen. Ik ben christen door mijn opvoeding, mijn leven, mijn zijn, en als christen probeer ik mijn duit in de zak te doen op mijn manier. Als politicus probeer ik het algemene belang te dienen en de zorg voor de zwaksten in de samenleving hoort daarbij.”
 
Paus Franciscus bracht u opnieuw dichter bij de kerk. Wat verwacht u van hem?
 
“Dat hij voortgaat op de ingeslagen weg. De bevraging rond de gezinssynode vind ik een goede manier van werken. Weet u, ik ben een beetje protestants ingesteld. Ik ben een kritische geest en neem niet zomaar klakkeloos alles aan. De gedecentraliseerde organisatie van protestanten spreekt me aan. Ik denk kritisch na over en binnen de kerk. Ik hoop dat Franciscus langer blijft dan de vijf jaar die hij recentelijk in het vooruitzicht stelde. En stilaan mag hij met resultaten van zijn werk voor de dag komen.”
 
Vroeg u daarnet niet wat geduld voor het veranderingswerk van de N-VA?
 
(lacht) “Franciscus zit er al twee jaar. Wij nog maar vijf maanden.”

 

 
Afbeelding: 
Bron: Tertio
Datum Verschijning: 25 maart 2015